بسمه تعالی
مقدمه:
شرکتهای فناور و نوآور معمولاً ارتباط فعالی با سازمانهای دولتی، دستگاههای اجرایی و صنایع بزرگ دارند؛ این ارتباط سبب میشود شرکتهای نوآور بتوانند از طریق صندوقهای پژوهش و فناوری به قراردادهای تحقیق وتوسعه یا حتی بازارسازی اولیه دست یابند، به این ترتیب صندوقها علاوه بر تأمین مالی بازار اولیه را نیز برای فناوریهای نوپا شکل میدهند اما یکی از کلیدیترین مشکلات شرکتهای فناور برای بهره برداری از خدمات تامین مالی صندوق، مسئله وثیقه است، نبودن امکان تهیه وثیقه موجب میشود که دسترسی آنها به منابع مالی با دشواری جدی مواجه شود.
این مقاله با رویکردی تحلیلی برای دستیابی به راهکارهایی برای حل مسئله وثیقه و اعتبارسنجی در شرکتهای فناور، با تمرکز ویژه بر نقش صندوق پژوهش و فناوری دانشگاه علامه طباطبایی، میپردازد.
1) اعتبارسنجی مبتنی بر داراییهای نامشهود
صندوقهای پژوهش و فناوری برخلاف شبکه بانکی قادرند اعتبار شرکت را بر اساس شاخصهایی ذیل ارزیابی کنند:
- بلوغ فناوری TRL
- پیشرفت فنی قابلارزیابی
- توان تیم مدیریتی
- امکانسنجی تجاری
- شبکه مشتریان اولیه
در این الگو، دانش فنی، نمونه اولیه و تجربه تیم بهعنوان اقلام وثیقه غیرملموس در نظر گرفته میشود، به عبارت دیگر این رویکرد دسترسی شرکتها به منابع مالی را بهطور چشمگیری افزایش میدهد.
2) مدلهای ضمانت تخصصی
صندوقهای پژوهش و فناوری میتوانند بهعنوان ضامن قراردادهای فناوری عمل کنند؛ انواع این ضمانت نامه ها بدین شرح میباشند:
- ضمانت حسنانجام کار برای پروژه ساخت نمونه صنعتی
- ضمانتنامه پیشپرداخت برای پروژههای تحقیق و توسعه
- ضمانتنامه تعهد عرضه محصول فناورانه
لازم به ذکر است که بانکها معمولاً حاضر به صدور چنین ضمانتنامههایی نیستند، زیرا ارزیابی آن نیازمند دانش فنی تخصصی است.
3) وثیقه در صندوق پژوهش و فناوری دانشگاه علامه طباطبایی
در کنار شبکه گسترده صندوقهای پژوهش و فناوری کشور، صندوق پژوهش و فناوری دانشگاه علامه طباطبایی به دلیل هویت دانشگاهی و تمرکز بینرشتهای، ویژگی منحصربهفردی دارد که موجب شده در حوزه ضمانت نامه ها و خدمات، متمایز و نوآورانه تر از سایر صندوق ها عمل نماید.
1.مزیت دانشگاهی دسترسی به دانش میانرشتهای: دانشگاه علامه طباطبایی با تمرکز بر رشته های مدیریت، اقتصاد، حقوق، علوم اجتماعی و رسانه بستری فراهم کرده است که صندوق بتواند:
- تحلیلهای عمیق مالی ارائه دهد.
- مدلهای کسبوکار دانشبنیان را بازمهندسی کند.
- ریسک تجاری و حقوقی پروژهها را دقیقتر ارزیابی کند.
در گام اول، این مزیتهای میانرشتهای، ارزیابی پروژهها را از سطح فنی صرف به سطح فنی–اقتصادی–حقوقی ارتقا میدهد.
- توانمندسازی شرکتها: صندوق پژوهش و فناوری دانشگاه علامه طباطبایی علاوه بر تأمین مالی، در حوزههایی ذیل نقش فعال دارد:
- آموزش مبانی تأمین مالی نوآوری
- کمک به تدوین طرح کسبوکار
- مشاوره حقوقی و مالکیت فکری
- تحلیل بازار
این خدمات مکمل، احتمال موفقیت شرکتهای فناور را افزایش میدهد و ریسک صندوق را کاهش میدهد.
- طراحی بستههای مالی منعطف: با توجه به ماهیت پروژهها و اعتبار تیمها، صندوق دانشگاه علامه طباطبایی امکان ارائه بستههای مالی منعطفی را دارد که بدین شرح میباشند:
- تسهیلات مرحلهای مبتنی بر پیشرفت
- ضمانتنامههای تخصصی
- مشارکت در سرمایهگذاری
- همسرمایهگذاری در پروژههای دانشگاه مبنا
این رویکرد برای شرکتهایی که در مرحله بذری یا پیشبذری هستند، ارزش ویژهای ایجاد میکند.
جمعبندی:
بدون شک، تأمین مالی شرکتهای نوآور ترکیبی از ریسک فناورانه، ریسک بازار، ریسک مدیریتی و ریسک ساختاری را در خود دارد، از طرفی ساختار سنتی نظام مالی توان پاسخگویی مؤثر به این نیازها را ندارد؛ در چنین شرایطی، صندوقهای پژوهش و فناوری به عنوان نهادهای مالی تخصصی، نقش کلیدی در پر کردن این شکاف دارند.
اعتبارسنجی مبتنی بر داراییهای نامشهود یکی از اقداماتی است که دسترسی شرکتها به منابع مالی را بهطور چشمگیری افزایش میدهد؛ ضمن اینکه خود صندوقهای پژوهش و فناوری میتوانند بهعنوان ضامن قراردادهای فناوری عمل کنند، ضمانتهایی که بانکها به علت نداشتن دانش فنی تخصصی تمایلی به انجام آن ندارند و این خدمات نه تنها میتوانند مشکل وثیقه را برای فعالان اقتصادی حل کند بلکه برای رشد و توسعه فعالیت آنها از طریق تامین مالی موثر میتواند اثرگذاری مستقیم داشته باشد.
در صندوق پژوهش و فناوری دانشگاه علامه طباطبایی با ارزیابی تخصصی، طراحی ابزارهای مالی متنوع، اعتبارسنجی مبتنی بر داراییهای نامشهود و همراهی نزدیک با شرکتهای فناور، مسیر تجاریسازی تسهیل میشود.
بدون نظر